chromosome là gì

Bách khoa toàn thư cởi Wikipedia

Hình 1: Sơ đồ gia dụng cấu tạo công cộng của NST nhân thực.

Nhiễm sắc thể là bào quan lại chứa chấp cỗ ren chủ yếu của một loại vật, là cấu tạo quy toan sự tạo hình protein, sở hữu tầm quan trọng đưa ra quyết định nhập DT [1][2][3] tồn bên trên ở cả loại vật nhân thực và loại vật nhân sơ.[4][5]

Bạn đang xem: chromosome là gì

Trong ngữ điệu của rất nhiều vương quốc, định nghĩa này được gọi là chromosome (IPA: /ˈkrəʊməsəʊm/).[6][7] NST là bào quan lại cần thiết nhất của loại vật về mặt mũi DT, cũng là một trong trong mỗi bào quan lại được phân tích kĩ lưỡng nhất nhằm lần hiểu về quy trình DT, những rối loàn DT, quy trình cách tân và phát triển thành viên và cả quy trình đột biến mẫu mã tương quan cho tới NST. Dưới trên đây, kể từ Nhiễm sắc thể ghi chép tắt là NST.

Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thuật ngữ "chromosome" tạo hình nhập lịch sử hào hùng phân tích sắc thái và cấu trúc tế bào vì chưng kính hiển vi quang quẻ học tập. Tại loại vật nhân thực, NST chứa được nhiều DNA nên lúc nhuộm tế bào vì chưng hóa học nhuộm kiềm tính, thì bào quan lại này bắt color mạnh hơn nhiều những bào quan lại không giống. Tên chromosome kể từ đấy tuy nhiên ra: khrōma (tức chromo là "ăn màu") + sōma (tức some hoặc body toàn thân là "vật thể"), được tạo nên năm 1888 vì chưng ngôi nhà phẫu thuật học tập người Đức Wilhelm von Waldeyer-Hartz (1836-1921),[8] lấy kể từ giờ đồng hồ Hy Lạp χρῶμα (crôma là "màu") và σῶμα (xôma là "thể").[9][10][11]
  • Ban đầu định nghĩa nhiễm sắc thể chỉ vận dụng với những loại loại vật nhân thực, vì chưng nhận định rằng loại vật nhân sơ chưa tồn tại NST, tuy nhiên chỉ mất DNA vùng nhân. Gần trên đây, định nghĩa này không ngừng mở rộng quý phái cả loại vật nhân sơ, dùng làm chỉ phân tử DNA độc nhất sở hữu độ dài rộng lớn số 1 nhập tế bào của tập thể nhóm này.[5][12] NST nhân sơ (prokaryote chromosome) thông thường là phân tử DNA không tồn tại kết phù hợp với prôtêin (như histôn). Trạng thái cấu tạo này đã và đang được gọi là "DNA trần".[3] Kích thước đặc biệt thay cho thay đổi tuỳ loại, thông thường ở trong tầm 160.000 bp (như vi trùng Candidatus Carsonella ruddii) cho tới 12.200.000 bp (như vi trùng khu đất Sorangium Cellulum) hoặc không chỉ có vậy. Phần rộng lớn những NST nhân sơ là DNA vòng (Circular DNA), tuy nhiên có không ít loại (như Borrellia Spirochetes - tạo ra bệnh dịch Lyme) lại sở hữu DNA tuyến tính (DNA mạch thẳng).[5]

Lịch sử nghiên cứu[sửa | sửa mã nguồn]

Hình 2: Các sự khiếu nại chủ yếu nhập lịch sử hào hùng phân tích NST.
  • Năm 1879-1882, Walther Flemming là kẻ trước tiên khuyến cáo thuật ngữ chromatin (sợi nhiễm sắc) cho tới bào quan lại mà lúc này gọi là hóa học nhiễm sắc hoặc sợi nhiễm sắc.[13][14][15]
  • Năm 1884, Albrecht Kossel (giải Nobel 1910) vạc hiện tại histôn là loại prôtêin sở hữu tương quan ngặt nghèo cho tới cấu tạo NST.[16]
  • Năm 1902-1903, Theodor Boveri và Walter Sutton trình diễn fake thuyết "di truyền NST", sau phát triển thành Học thuyết DT NST.
  • Năm 1889, Wilhelm von Waldemeyer khuyến cáo thuật ngữ chromosome cho tới bào quan lại mà lúc này tớ gọi là NST.[17]

Cấu trúc[sửa | sửa mã nguồn]

Hình 3: Cấu trúc của một NST kép
(1) Cromatit
(2) Tâm động - điểm 2 cromatit gắn thêm nhập nhau, là điểm nhằm NST trượt bên trên thoi vô sắc nhập quy trình nguyên vẹn phân và rời phân
(3) Cánh ngắn
(4) Cánh dài
Hình 4: Hình hình họa tổng quát tháo của NST (chromosome) nằm trong nhân (nucleus) của một tế bào (cell). Đó là bào quan lại thông thường sở hữu hình que, phía bên trong có một phân tử DNA (DNA).

Mức hiển vi[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ở virus (virus kí sinh nhân thực và thể thực khuẩn), thì không tồn tại NST, tuy nhiên vật hóa học DT của bọn chúng đơn thuần phân tử DNA hoặc RNA.
  • Ở loại vật nhân sơ (vi khuẩn) thì NST chỉ là một trong phân tử DNA trần dạng vòng (không sở hữu cấu tạo như NST nhân thực), được gọi là DNA-NST (DNA-NST) nhằm phân biệt với những plasmit cũng chính là DNA vòng. Tại loại vật sở hữu nhân, NST sở hữu cấu tạo phức tạp.
  • Ở loại vật nhân thực, NST cấu tạo đặc biệt phức tạp và có không ít dạng đặc biệt không giống nhau, tuy nhiên về cơ phiên bản sở hữu những đặc thù công cộng như sau.

Ở tế bào thực vật, động vật hoang dã sau thời điểm nhân song từng NST sở hữu 2 crômatit, từng crômatit sở hữu một sợi phân tử DNA tuy nhiên 1/2 là vật liệu cũ, 1/2 vật liệu mới nhất lấy kể từ môi trường thiên nhiên tế bào. Các crômatit này đóng góp xoắn cho tới độ quý hiếm xoắn cực to nên nằm trong sở hữu hình dạng và độ dài rộng đặc thù. Mỗi NST (NST) sở hữu 2 crômatit gắn thêm nhau ở tâm động bên trên eo loại nhất. Một số NST còn tồn tại eo thứ hai, bên trên eo này là điểm tổ hợp RNA. Các RNA hội tụ lại tạo thành nhân con cái. Lúc lao vào phân bào, NST ngừng sinh hoạt, nhân con cái bặt tăm. Khi phân bào kết giục, NST sinh hoạt, nhân con cái lại tái ngắt hiện tại.

NST của những loại sở hữu hình dạng không giống nhau: hình phân tử, hình que, hình chữ V và hình móc. Tại một số trong những loại loại vật trong khoảng đời sở hữu trải qua loa tiến độ con nhộng sở hữu xuất hiện tại những NST sở hữu độ dài rộng rộng lớn dần dần sản phẩm ngàn phen gọi là NST kếch xù (như con nhộng của loại con ruồi giấm và những loại nằm trong cỗ nhị cánh). Điển hình là NST sở hữu hình chữ V với 2 cánh độ dài rộng cân nhau hoặc không giống nhau. chiều lâu năm của NST kể từ 0.5 cho tới 50 micrômét, chiều ngang kể từ 0,2 cho tới 2 micrômét.

NST được làm từ chất liệu nhiễm sắc bao hàm DNA và prôtêin (chủ yếu ớt là loại Histôn). Phân tử DNA quấn xung quanh khối cầu prôtêin tạo thành nuclêôxôm là đơn vị chức năng cấu tạo cơ phiên bản theo dõi theo hướng dọc của NST. Mỗi nuclêôxôm bao gồm 8 phân tử prôtêin histôn tạo thành khối cầu dẹt phía ngoài được gói quấn vì chưng 7/4 vòng xoắn DNA có tầm khoảng 146 cặp nuclêôtit. Các nuclêôxôm được nối cùng nhau vì chưng những đoạn DNA và một prôtêin histôn. Mỗi đoạn có tầm khoảng 15-100 cặp nuclêôtit. Tổ phù hợp DNA với prôtêin histôn tạo ra trở thành sợi cơ phiên bản sở hữu chiều ngang 11 nm, sợi cơ phiên bản cuộn xoắn loại cấp cho trở thành sợi nhiễm sắc sở hữu chiều ngang 30 nm. Sợi nhiễm sắc nối tiếp đóng góp xoắn tạo ra trở thành một ống trống rỗng sở hữu chiều ngang 300 nm gọi là sợi siêu xoắn, sợi siêu xoắn nối tiếp đóng góp xoắn tạo ra trở thành crômatit sở hữu chiều ngang khoảng tầm 700 nm

Nhờ cấu tạo xoắn cuộn vì vậy nên NST sở hữu chiều lâu năm cụt lại khoảng tầm 15000- 20000 phen đối với chiều lâu năm phân tử DNA. NST lâu năm nhất của những người chứa chấp DNA lâu năm khoảng tầm 82 mm, sau thời điểm đóng góp xoắn cực to ở kì thân mật chỉ lâu năm 10 micrômét. sự thu gọn gàng cấu tạo không khí như vậy thuận tiện cho tới việc tổng hợp và phân li của NST nhập quy trình phân bào,còn nhằm thuận tiện dịch rời.

  • NST đơn: chỉ bao gồm một sợi DNA kép.
  • NST kép: Là NST được tạo ra kể từ sự nhân song NST, bao gồm 2 crômatit y chang nhau và bám nhau ở tâm động, sở hữu và một xuất xứ, hoặc sở hữu xuất xứ kể từ tía hoặc sở hữu xuất xứ kể từ u, tạo hình tự NST đơn tự động nhân song.

-Hai crômatit sinh hoạt như 1 thể thống nhất.

-Các ren tồn bên trên ở hiện trạng đồng phù hợp.

-Tồn bên trên vào thời gian cuối kì trung lừa lọc, đầu kì thân mật của quy trình phân bào.

Xem thêm: place value là gì

-Chức năng: phân li ở kì thân mật nhằm mục tiêu phân loại đồng đều NST cho tới 2 tế bào con cái.

  • Cặp NST tương đồng: Là NST được tạo nên kể từ hình thức tổng hợp, bao gồm 2 cái NST tương đương nhau về hình dạng và độ dài rộng tuy nhiên không giống nhau về xuất xứ, 1 cái sở hữu xuất xứ kể từ tía, 1 cái sở hữu xuất xứ kể từ mẹ

- Hai NST của cặp tương đương sinh hoạt song lập cùng nhau.

-Các ren tồn bên trên ở hiện trạng đồng phù hợp hoặc dị phù hợp.

-Tồn bên trên ở đầu kì trung lừa lọc, tế bào sinh chăm sóc, kì cuối của quy trình phân bào.

Mức siêu hiển vi[sửa | sửa mã nguồn]

Ở một cường độ kính hiển vi ko thể để ý được, vì chưng nhiều cách thức không giống nhau, nhất là cách thức dựng thông số kỹ thuật sợi nhiễm sắc, tiếp tục cho những người tớ biết cấu tạo này (xem hình bên). Trong Sinh học tập phổ thông nước ta, quy mô này tiếp tục reviews cho tới học viên và SV kể từ khoảng tầm trong thời gian 1990.[3][18] Theo quy mô này, cấu tạo NST nhân thực bao gồm 5 - 6 bậc, đa phần là: DNA - nuclêôxôm - sợi nhiễm sắc - nhiễm sắc tử.

Mô hình cấu tạo siêu hiển vi của NST với 5 bậc.

Đặc điểm của cục NST[sửa | sửa mã nguồn]

Bộ NST là con số NST sở hữu trong một tế bào của một loại. Tế bào của từng loại loại vật không giống nhau thì sở hữu cỗ NST không giống nhau, đặc thù về con số và hình dạng của từng loại. Sở NST chứa chấp những cặp NST tương đương gọi là cỗ NST lưỡng bội (ký hiệu là 2n). Sở NST nhập phó tử chỉ có một NST của từng cặp tương đương gọi là cỗ NST đơn bội (ký hiệu là n). Số lượng cỗ NST nhập cỗ lưỡng bội ko phản ánh được trình độ chuyên môn tiến bộ hóa của loại.

Số lượng cỗ NST lưỡng bội[sửa | sửa mã nguồn]

Bộ NST lưỡng bội (2n) của loại thông thường đặc thù về sắc thái, độ dài rộng và nhất là phân bổ ren bên trên NST. Sau đó là trị số 2n của một số trong những loài:

Xem thêm: vocational training là gì

Các vùng của 23 NST của loài người nhập kỳ thân mật sớm nhập tế bào sợi.

Động vật[sửa | sửa mã nguồn]

  • Người: 2n = 46.
  • Tinh tinh: 2n = 48.
  • Gà: 2n = 78.
  • Ruồi giấm: 2n = 8.

Thực vật[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cà chua: 2n = 24.
  • Đậu Hà Lan: 2n = 14.
  • Ngô: 2n = trăng tròn.
  • Lúa: 2n = 24.

Danh sách[sửa | sửa mã nguồn]

Xem bên trên trang Danh sách số NST ở những loài

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Nguồn trích dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Campbell và nằm trong sự: "Sinh học" - Nhà xuất phiên bản giáo dục và đào tạo, 2010.
  2. ^ “What is a chromosome?”.
  3. ^ a b c "Sinh học tập 12" - Nhà xuất phiên bản giáo dục và đào tạo, 2019.
  4. ^ “E. coli Bacteria”.
  5. ^ a b c Ananya Mandal. “Chromosomes in Prokaryotes”.
  6. ^ Jones, Daniel (2003) [1917], Peter Roach; James Hartmann; Jane Setter (biên tập), English Pronouncing Dictionary, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 978-3-12-539683-8
  7. ^ “Chromosome”. Merriam-Webster Dictionary.
  8. ^ Waldeyer-Hartz (1888). “Über Karyokinese und ihre Beziehungen zu den Befruchtungsvorgängen”. Archiv für Mikroskopische Anatomie und Entwicklungsmechanik. 32: 27.
  9. ^ “chromosome”.
  10. ^ OED (oxford english dictionary). “Genes and genetics: the language of scientific discovery”.
  11. ^ Coxx, H. J. (1925). Biological Stains - A Handbook on the Nature and Uses of the Dyes Employed in the Biological Laboratory. Commission on Standardization of Biological Stains.
  12. ^ “Prokaryotic Chromosome”.
  13. ^ “Walther Flemming (1843-1905)”.
  14. ^ “Photography by benjamin saur tübingen walther”.
  15. ^ Jude Craft. “Genes and genetics: the language of scientific discovery”.
  16. ^ “Albrecht Kossel”.
  17. ^ H. Sharat Chandra, Nora C. Heistekamp, Alice Hungerford, Jennifer J.D. Morrissette, Peter C. Nowell, Janet D. Rowley & Joseph R. Testa. “Philadelphia Chromosome Symposium: commemoration of the 50th anniversary of the discovery of the Ph chromosome”.Quản lý CS1: nhiều tên: list người sáng tác (liên kết)
  18. ^ Phạm Thành Hổ: "Di truyền học" - Nhà xuất phiên bản giáo dục và đào tạo, 1998